Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

w sprawie Programu Gospodarczego p.n. Wieloletni Program Inwestycyjny Kalisza – Miasta na prawach powiatu na lata 2009-2012.

Ustawa samorządowa nakłada na Miasto obowiązek zaspokojenia potrzeb społeczności lokalnej. Realizacja tych zadań łączy się z szeroko pojętą działalnością inwestycyjną, mającą na celu zapewnienie możliwości rozwojowych we wszystkich dziedzinach życia a także z realizacją zobowiązań akcesyjnych. Działalność ta powinna być prowadzona planowo i uwzględniać odpowiednio długą perspektywę czasową. Wynika to nie tylko z okresu realizacji poszczególnych przedsięwzięć inwestycyjnych, ale przede wszystkim z konieczności ustalenia zasad polityki inwestycyjnej Miasta, a następnie ich przestrzegania. W ten sposób możliwe będzie przyjęcie podstawowego kryterium decydującego w dłuższym okresie czasu o realizacji poszczególnych przedsięwzięć tj. dobrze pojętego interesu Miasta, rozumianego zarówno w sensie społecznym, ekonomicznym jak i technicznym.

Niniejsza uchwała jest podstawowym elementem tej polityki, a jej uchwalenie pozwoli na podejmowanie z odpowiednim wyprzedzeniem wszelkich działań, związanych
z procesem gospodarczego rozwoju miasta. Ułatwi ona długofalową prognozę wydatków budżetowych, określi zdolności zaciągania zobowiązań finansowych na realizację zadań wynikających z Programu, a przede wszystkim pozwoli na skuteczne poszukiwanie zewnętrznych źródeł ich dofinansowania. Stanowi ona też jednoznaczne poparcie i zapewnienie przez Radę Miejską Kalisza ciągłości realizacji inwestycji,
w tym także inwestycji dofinansowywanych ze środków Unii Europejskiej.

W świetle powyższego podjęcie uchwały jest w pełni uzasadnione.

1.       W P R O W A D Z E N I E

    Zmiany społeczno-gospodarcze sprawiły, że samorząd terytorialny stał się koordynatorem procesów i działań w wielu dziedzinach istotnych dla społeczności lokalnych, w tym sferze polityki, gospodarki, oświaty, kultury, ochrony zdrowia czy opieki społecznej.
Przyznane gminom zadania i kompetencje obligują je do dostarczania szerokiego zakresu usług komunalnych na wysokim poziomie. Wiąże się to szczególnie z przyjęciem odpowiedzialności za organizację szerokiego spektrum usług publicznych, począwszy od uzbrojenia terenów komunalnych i zapewnienia dostępności do obiektów infrastruktury społecznych, a skończywszy na zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego.
           Jednym z kluczowych dla rozwoju lokalnego warunków jest zapewnienie szeroko rozumianej infrastruktury komunalnej. Zaległości inwestycyjne sprzed wielu lat spowodowały powstanie znacznej luki infrastrukturalnej. Spowodowało to w konsekwencji konieczność ułatwienia dostępności do kanalizacji, wodociągów
i dróg o znaczeniu ogólnomiejskim oraz dróg osiedlowych. Zapotrzebowanie na inwestycje infrastrukturalne jest ogromne i daleko przekracza dostępne na ten cel środki.
    Właściwe zarządzanie Miastem i jego majątkiem nie jest możliwe bez stosowania kompleksowego planowania i konsekwentnej realizacji przyjętych planów. Planowanie strategiczne jest niezbędne dla nieustannego podnoszenia standardu życia mieszkańców oraz wszechstronnego i trwałego rozwoju Miasta zdefiniowanego w Strategii Rozwoju Miasta na lata 2004-2013.

    Program gospodarczy p.n. Wieloletniego Programu Inwestycyjnego Kalisza-Miasta na prawach powiatu na lata 2009-2012, zwanego dalej WPI, ma na celu przede wszystkim uporządkowanie i usprawnienie procesu podejmowania decyzji.
Podstawą dla nich będzie precyzyjna definicja celów oraz określenie zasobów i ram czasowych ich realizacji. Tego typu odpowiedzialne podejście do zarządzania pozwoli urzeczywistnić konsekwentny rozwój miasta oraz zapewnić bezpieczeństwo budżetowe.


                 
2. PROGRAM GOSPODARCZY,  CELE,  ZADANIA  I  ZAKRES  PRAC PLANISTYCZNYCH

            Planowanie oznacza konieczność poszukiwania optymalnych rozwiązań problemów Miasta. Z tego też względu powinno dotyczyć  działań na każdym etapie zarządzania. Właściwe zarządzanie wpływa bowiem na jakość funkcjonowania Miasta, a w dalszej kolejności na stopień akceptacji społecznej podejmowanych przez nie działań oraz ich ocenę.


WPI tworzy standardowe procedury organizacyjne, które koordynują proces inwestowania w infrastrukturę i ułatwiają działania wszelkim jego uczestnikom.  Dzięki WPI proces planowania inwestycyjnego oraz wydawania środków publicznych staje się efektywny i czytelny dla jego realizatorów i beneficjentów – mieszkańców.

         Program Gospodarczy na lata 2009 – 2012 został oparty na przyjętych przez Radę Miasta Kalisza wcześniejszych programach inwestycyjnych.
Prezentuje wysokość rocznych nakładów inwestycyjnych oraz środki finansowe przeznaczone w tym okresie na ich realizację. Takie ujęcie całości zasobów finansowych, określanych jako budżet w układzie zadaniowym, stanowi podstawę dla konstruowania rocznych budżetów miasta, a zwłaszcza ustalania poziomu wydatków inwestycyjnych.
        Konstruując program inwestycyjny na lata 2009-2012 starano się w sposób realny przyjąć prognozę wielkości zasobów finansowych, w tym zarówno dochodów własnych, jak i możliwości pozyskiwania środków finansowych ze źródeł zewnętrznych. Zadania pogrupowano, a umieszczone w nich zadania podlegają hierarchizacji (od najważniejszych ze względu na potrzeby całego Miasta).      
        Zaplanowano także zadania, na które Miasto będzie starało się pozyskać środki z Unii Europejskiej dostępnych w ramach nowego okresu programowania w latach 2007-2013.

        Opracowanie przez Miasto WPI, przyjętego i zatwierdzonego w formie uchwały przez Radę Miejską, stawiany jest przez Unię Europejską jako wymóg konieczny, potwierdzający zabezpieczenie udziału własnego w kosztach realizacji projektów. Dotyczy to przede wszystkim projektów realizowanych z Funduszu Spójności i funduszy strukturalnych. WPI stanowi również jeden z podstawowych załączników wymaganych przy składaniu wniosków aplikacyjnych.

        Przyjmując do programu zadania przewidziane do realizacji przy współudziale finansowym środków z Unii Europejskiej należy mieć świadomość, że faktyczny poziom kredytów komercyjnych, niezbędnych do zaciągnięcia na sfinansowanie udziałów własnych Miasta w projekcie, zależeć będzie od wielkości otrzymanego dofinansowania z UE. Obowiązujące przepisy o finansach publicznych potwierdzają, iż zaciągnięte zobowiązania (kredyty komercyjne, pożyczki preferencyjne) na realizacje zadań za środków unijnych nie obciążają granicy zadłużenia, do której gmina może zaciągać kredyty bezpieczne dla budżetu miasta.

        Potrzeba opracowania wieloletniego programu wydatków majątkowych wynika także ze złożoności samego procesu inwestycyjnego, począwszy od spraw prawnych, projektowo-kosztorysowych, przetargowych aż do zakończenia realizacji.
Szczególnie w przypadku zadań wieloletnich, o znacznej wartości kosztorysowej, brak programu długoterminowego przysparza wielu problemów w ich realizacji.
Program wieloletni jest także niezwykle pomocny przy opracowywaniu projektów budżetu na rok następny, dostarczając możliwości pogodzenia celów bieżących
i długoterminowych.
         
             
Program Gospodarczy jest zestawieniem najważniejszych dla Kalisza zadań inwestycyjnych (w podziale na grupy gospodarcze), przewidzianych do realizacji w okresie czterech kolejnych lat.

Przy jego opracowaniu starano się uwzględnić najważniejsze zagadnienia, mające wpływ nie tylko na poprawę warunków życia społeczności kaliskiej, ale także na stworzenie podstaw do dalszego równomiernego rozwoju miasta. Z tego właśnie względu za najistotniejszą uznano rozbudowę i poprawę stanu istniejącej sieci dróg, a następnie rozwój infrastruktury technicznej, poprawiającej stan środowiska i rozszerzającej dostęp do podstawowych mediów maksymalnej liczbie odbiorców.
Z kolei zadania w zakresie edukacji i sportu nie tylko poprawią stan bazy technicznej, ale pozwolą na uzyskanie wymiernych oszczędności w zakresie eksploatacji placówek oświatowych.

• program jest kontynuacją wcześniej przyjętych planów inwestycyjnych,

• WPI ma charakter planu kroczącego, co oznacza, że będzie podlegać aktualizacji i weryfikacji uwzględniającej nowe uwarunkowania. Dzięki temu Miasto zawsze dysponować będzie aktualnym, uchwalonym przez Radę Miejską Kalisza programem na kolejne cztery lata,

• WPI jest corocznie uchwalany przez Radę Miejska Kalisza,

• WPI zawiera inwestycje realizowane w cyklu wieloletnim oraz zadaniao wartości powyżej 500.000 zł,
• WPI stanowi podstawę tworzenia w kolejnych latach projektu budżetu Kalisza - Miasta na prawach powiatu, w części dotyczącej wydatków majątkowych,

• prace nad programem są realizowane zgodnie z przyjętą procedurą i na podstawie ustalonych kryteriów doboru zadań,

• WPI określa wielkość środków przewidzianych w następnych latach na realizację zadań w cyklu rocznym oraz wielkość środków stanowiących rezerwę inwestycyjną i rezerwę na inwestycje oświatowe.

Przyjęcie ostatniego z założeń oznacza, że stosowana często praktyka wprowadzania inwestycji drobnych o cyklu jednorocznym, wymagać będzie znalezienia dodatkowych środków np. poprzez zmniejszenie wydatków bieżących, bez konieczności wydłużania cyklu realizacyjnego inwestycji wieloletnich.

Dla potrzeb programu zadania inwestycyjne podzielono na 8  grup gospodarczych:
 
- rozwój sieci drogowych,
- infrastruktura techniczna związana z ochroną środowiska,
- pozostała infrastruktura techniczna (w tym inwestycje ciepłownicze, oświetleniowe,
  inwestycje realizowane w ramach społecznych inicjatyw inwestycyjnych),
- sport i edukacja,
- gospodarka mieszkaniowa,
- bezpieczeństwo,
- administracja publiczna,
- pozostałe.

Uwzględniając przede wszystkim strategiczne cele rozwoju, określone w Strategii Rozwoju Miasta Kalisza, jak również możliwość pozyskania środków unijnych, inne źródła dofinansowania oraz przyjęte kryteria oceny, za najważniejsze zadania do realizacji uznano:

• przebudowę systemu odbioru ścieków w Kaliszu,
• modernizację miejskiego systemu ciepłowniczego,
• budowę Gimnazjum na Osiedlu Dobrzec jednostka „Z”, wraz z salą widowiskowo – sportową,
• przedłużenie Trasy Stańczukowskiego od ul. Godebskiego do ul. Łódzkiej,
• budowę ul. Bursztynowej na odcinku od ul. Częstochowskiej do Górnośląskiej,
• budowę lodowiska na Osiedlu Dobrzec jedn. „Z”,
• budowę parku wodnego,
• budowę drogi nr 25 od alei Wojska Polskiego do ul. Poznańskiej,
• modernizację obiektów sportowych przy ul Łódzkiej na tereny rekreacyjno – sportowe,
• budowę sieci wodociągowych oraz kanalizacji sanitarnych i deszczowych na Osiedlach Dobrzec i Sulisławice,
• budowę Regionalnej Biblioteki Publicznej wraz z Centrum Kultury,
• budowę dróg osiedlowych.

Przyjęto założenie, że budowa Trasy Bursztynowej zakończona zostanie w 2009 r., natomiast zobowiązania finansowe z tytułu jej realizacji, rozłożone będą na kolejne lata po 3.000.000 zł rocznie.  
W przedłożonym WPI przyjęto następujące źródła finansowania wydatków majątkowych:

• dochody własne budżetu miasta,
• środki z Unii Europejskiej tj. Fundusz Spójności i Fundusze Strukturalne,
• dotacje z Powiatowego i Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska, z Urzędu Marszałkowskiego (Totalizator Sportowy),
• dotacja z Ministerstwa Sportu,
• pożyczki preferencyjne z Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
• kredyty komercyjne.

W przypadku braku dofinansowania z funduszy unijnych poziom wydatków przewidzianych w zestawieniu zadań inwestycyjnych do sfinansowania z budżetu miasta, będzie równy wielkości środków jakie ujęte zostaną w rocznych planach wydatków inwestycyjnych.

3. UWARUNKOWANIA  I  ZAGROŻENIA  PROGRAMU WIELOLETNIEGO

 
1. WPI powinien stanowić część regularnego procesu przygotowania budżetu i stanowić jedno z ogniw niezbędnych do ustalenia wieloletniego programu wszystkich dochodów i wydatków budżetowych miasta.

2. Zadania zatwierdzone w programie wieloletnim realizowane są w ustalonych terminach przez jednostki i wydziały Urzędu Miejskiego, wskazane na początku każdego roku przez Prezydenta Miasta Kalisza,

3. Monitorowanie rzeczowej i finansowej realizacji WPI, powinno przebiegać w ścisłym powiązaniu z monitorowaniem poziomu dochodów i wydatków budżetu Kalisza – Miasta na prawach powiatu.

4. Zmiany organizacyjne, nieprzewidziane wydatki, czy złożone procedury przetargowe niejednokrotnie mogą utrudnić realizację nawet najstaranniej zaplanowanych i przeanalizowanych zadań inwestycyjnych. Zdarzenia i problemy powstające niezależnie od procesu programowania inwestycji, mogą spowodować zakłócenia i konieczność dokonania zmian w programie inwestycyjnym.


4. PODSUMOWANIE
 
Opracowanie Programu Gospodarczego pod nazwą Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata 2009-2012 pozwoli na uściślenie zapisów uchwalonej „Strategii Rozwoju Kalisza do roku 2013” i sprecyzowanie najważniejszych, wynikających z niej zadań, kolejności realizacji oraz wielkości środków niezbędnych do ich sfinansowania.

Miasto pozostawia WPI w formule otwartej na inne inicjatywy, to znaczy, że w przypadku pojawienia się inwestora prywatnego zamierzającego realizować zadanie o charakterze publicznym, Miasto dokona zmiany WPI i podejmie próbę wygospodarowania stosownych środków. Ich wielkość zależna będzie od tego, na ile proponowane zadanie zgodne będzie ze strategią rozwoju i kierunków zagospodarowania Miasta.

Zgodnie z zamierzeniami, program ten powinien stać się narzędziem pomocnym zarówno dla Rady Miejskiej Kalisza, Prezydenta Miasta i Skarbnika Miasta w planowaniu i realizacji budżetu, oraz wszystkim zainteresowanym funkcjonowaniem i dalszym rozwojem miasta.

ZESTAWIENIE ZADAŃ UJĘTYCH W PROGRAMIE GOSPODARCZYM p.n. „WIELOLETNI PROGRAM INWESTYCYJNY NA LATA 2009 - 2012” - załącznik



Kalisz grudzień 2007 r.