Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 listopada 2009 r.  o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 215, poz. 1664). Na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy Miasto Kalisz jest zobowiązane dostosować  uchwałę budżetową na rok 2010 r. do przepisów niniejszej ustawy w terminie 3 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. Środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych powiatowych i gminnych funduszy stają się odpowiednio dochodami budżetów powiatów i budżetów gmin oraz podlegają przekazaniu na rachunki odpowiednio budżetów powiatów i budżetów gmin.                 

W związku z powyższym, na podstawie art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach  obrachunkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 55, poz. 577 z późn. zm.) Prezydent Miasta Kalisza zwrócił się do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu jako organu sprawującego nadzór nad gospodarką finansową Miasta Kalisza z prośbą o wyjaśnienie następujących kwestii:

1. Czy na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240) możliwe jest udzielanie dotacji celowej wspomagającej przedsięwzięcia związane z realizacją przez osoby fizyczne zadań zaspakajających ich potrzeby jednostkowe, które wspomagają realizację zadań publicznych z zakresu ochrony środowiska (tj. ochrony powietrza, ochrony wód, gospodarki odpadami, ochrony przyrody)?
2. Czy tryb o udzielnie dotacji celowych, o których mowa powyżej, sposób ich rozliczenia oraz sposób kontroli wykonywania zadania powinien być określony                 w drodze uchwały przez Radę Miejską Kalisza (na podstawie art. 221 ust. 4 ustawy  o finansach publicznych) ?
3. Czy dotacje celowe, o których mowa powyżej,  w przypadku, gdy dotyczą zadań                      o charakterze inwestycyjnym, powinny być ujęte w planie wydatków majątkowych  Kalisza na dany rok, stanowiącym załącznik do uchwały budżetowej?

Formułując powyższe pytania Prezydent Miasta Kalisza przytoczył następujące uzasadnienie:

„Twierdząc za C. Kosikowskim że „realizację celów zadań publicznych należy kojarzyć przede wszystkim z działaniami mającymi zaspakajać potrzeby zbiorowe, nie zaś potrzeby jednostkowe, przy czym kryterium celów publicznych trzeba traktować łącznie z realizacją zadań publicznych danej jednostki samorządu terytorialnego”, chciałbym podkreślić, że osoby fizyczne wspomagają realizację celu publicznego, jakim jest ochrona środowiska. Dofinansowując zmianę ogrzewania z węglowego na ekologiczne w mieszkaniach osób fizycznych Miasto Kalisz realizowało „Program ochrony powietrza dla strefy –miasto Kalisz”, przyjęty rozporządzeniem Nr 37/07 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 grudnia 2007 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 4, poz. 59). Głównym celem Programu jest likwidacja tzw. niskiej emisji zanieczyszczeń, czyli pochodzącej z sektora bytowo-komunalnego (mieszkań osób fizycznych). Dofinansowując usunięcie i unieszkodliwienie azbestu z obiektów budowlanych Miasto Kalisz realizowało przyjęty 14 maja 2002 r. przez Radę Ministrów „Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski”, zastąpiony następnie „Programem Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032”, przyjętym 14 lipca 2009 r. uchwałą Rada Ministrów.  I wreszcie dofinansowując ze środków funduszy ochrony środowiska wykonanie przyłączy kanalizacji sanitarnej Miasto Kalisz wspierało osiągnięcie efektu ekologicznego związanego z realizacją inwestycji miejskiej „Przebudowa systemu odpowiedzenia ścieków na terenie Kalisza”, dofinansowanej ze środków Funduszu Spójności. Wszystkie ww. przedsięwzięcia mają istotne znaczenie dla realizacji celów ekologicznych, zapisanych w „Programie ochrony środowiska dla Kalisza –Miasta na prawach powiatu na lata 2004-2011”. Dotychczas przedsięwzięcia były realizowane w ramach planu wydatków Gminnego i Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kaliszu (§§ 6260, 6270, 2450 klasyfikacji budżetowej). Sposób rozliczenia udzielonych dotacji każdorazowo jest rzetelny, a warunki ich udzielenia takie same dla wszystkich realizatorów (dotychczas kwota i warunki dofinansowania były corocznie określane zarządzeniem Prezydenta Miasta Kalisza dla danego rodzaju przedsięwzięć na dany rok budżetowy). Kontrole prowadzone przez Naczelną Izbę Kontroli nie wnosiły uwag w ww. zakresie.     
Ponadto w celu ochrony przyrody, w tym ochrony zwierząt w 2009 r. Miasto Kalisz rozpoczęło również akcję dofinansowania oznakowania zwierząt poprzez wszczepienie mikroprocesora. Jest to jedno z zadań zapisanych w „Programie zapobiegającym bezdomności zwierząt”, przyjętym na podstawie ustawy o ochronie zwierząt przez Radę Miejską  Kalisza.
Przedstawiając powyższe, chciałbym podkreślić, że dla Miasta Kalisza istotne jest, aby zadania realizowane przez osoby fizyczne, takie jak: zmiana ogrzewania z węglowego na ekologiczne, budowa przyłączy kanalizacji sanitarnej, usuwanie i unieszkodliwianie elementów i wyrobów zawierających azbest z obiektów budowlanych, czy oznakowanie zwierząt, mogły być dofinansowane z budżetu Kalisza. Wszystkie one wspomagają wykonanie zadań publicznych”.


W odpowiedzi Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 2 marca 2010 r. czytamy:

 „(…) w obecnym stanie prawnym, po likwidacji funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w związku z włączeniem tych środków do budżetu, w opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu, zbieżnej ze stanowiskiem Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, brak jest możliwości udzielania dotacji osobom fizycznym na przedsięwzięcia ekologiczne (…).”
Pełna treść odpowiedzi Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 2 marca 2010 r. -  w załączeniu.

Załączniki: